կաղնու կեղևը մաշկաբորբերի ժողովրդական բուժման մեջ - բժշկական ուղեցույց
Ի՞նչ է կաղնու կեղևը մաշկաբորբերի ժողովրդական բուժման մեջ
Կաղնու կեղևը (Quercus cortex) մաշկաբորբերի (դերմատիտ) բուժման մեջ օգտագործվող բնական միջոց է, որը պարունակում է տանիններ (դաբաղող նյութեր), ֆլավոնոիդներ, քլորոգեն թթու և այլ կենսաբանական ակտիվ միացություններ։ Այս բաղադրիչները ունեն հակաբորբոքային, հակամիկրոբային և մաշկը սեղմող ազդեցություն՝ նվազեցնելով քորն ու կարմրությունը։ Գիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ տանինները խթանում են կոլագենի սինթեզը և արագացնում վնասված մաշկի վերականգնումը։ Կաղնու կեղևի թուրմը կամ կոմպրեսները օգտագործվում են հատկապես ատոպիկ, կոնտակտային և սեբորեիկ դերմատիտների դեպքում՝ որպես օժանդակ թերապիա։
Հիմնական բնութագրերը
| Բնութագիր | Մանրամասներ |
|---|---|
| Ակտիվ բաղադրիչներ | Տանիններ (10-20%), ֆլավոնոիդներ (քվերցետին), պեկտիններ, սապոնիններ |
| Գործողության մեխանիզմ | Ձգում է սպիտակուցները՝ ստեղծելով պաշտպանիչ թաղանթ, նվազեցնում բորբոքումը |
| Կիրառման ձևեր | Թուրմ (1:10), կոմպրես, լոգանք, քսուք (խառնված ցինկի օքսիդի հետ) |
| Հակացուցումներ | Ալերգիա կաղնու նկատմամբ, բաց վնասվածքներ, երեխաներ մինչև 3 տարեկան |
| Համատեղելիություն | Հարմար է համատեղել ցինկով, կալենդուլայով, պանթենոլով |
| Պահպանման ժամկետ | Չոր կեղև՝ մինչև 2 տարի, պատրաստի թուրմ՝ մինչև 2 օր (սառցարանում) |
Ախտանիշներ
Մաշկաբորբերը կարող է դրսևորվել հետևյալ նշաններով, որոնց դեմ արդյունավետ է կաղնու կեղևը՝
- Քոր - ինտենսիվ, հաճախ գիշերային, վնասելով մաշկի ամբողջականությունը
- Կարմրություն և այտուց - ախտահար տարածքում արյան հոսքի խանգարումներով պայմանավորված
- Ցանավորում և չորություն - հատկապես ատոպիկ դերմատիտի դեպքում, կապված բնական ճարպային շերտի խախտմամբ
- Թարախային բշիկներ - բակտերիալ վարակի միացման դեպքում (ստաֆիլոկոկ, ստրեպտոկոկ)
- Թացրածքներ և խոնավություն - սեբորեիկ դերմատիտի ժամանակ (գլխի մաշկ, դեմք)
- Ցավոտ ճեղքեր - հատկապես ձեռքերի և ոտքերի մատների միջև (կոնտակտային դերմատիտ)
- Թուլություն և տրամադրության փոփոխություն - քրոնիկ բորբոքման ֆոնին
- Մաշկի հաստացում (լիխենիզացիա) - երկարատև քորի հետևանքով
Բուժման մեթոդներ
- Կաղնու կեղևի թուրմ - 2 գդալ չոր կեղև եռացրեք 250 մլ ջրում 15 րոպե, թրջեք գազե սալֆետկա և դրեք ախտահար տարածքի վրա 20 րոպե (կիրառել օրը 2-3 անգամ)։
- Լոգանքներ - 50 գ կեղև եռացրեք 1 լիտր ջրում, լցրեք լոգանքի ջրի մեջ (35-37°C)։ Մաշկաբորբի դեպքում օգտագործել 10-15 րոպե, օրը 1 անգամ։
- Ցինկով քսուք - 1 գդալ կեղևի թուրմ խառնեք 1 թեյի գդալ ցինկի օքսիդի փոշու հետ, քսել բարակ շերտով (հակաբորբոքային և չորացնող ազդեցություն)։
- Յուղային էքստրակտ - 1 մաս չոր կեղև լցրեք 5 մաս ձիթապտղի կամ ծխախոտի յուղով, 2 շաբաթ պահել մութ տեղում։ Կիրառել գիշերային կոմպրեսների համար։
- Համակցում կալենդուլայի հետ - 1:1 հարաբերությամբ խառնել կաղնու և կալենդուլայի թուրմերը՝ սեբորեիկ դերմատիտի դեպքում գլխի մաշկ լվանալու համար։
- Սառեցված կոմպրես - թուրմը սառեցրեք սառցե խորակների մեջ, ապա փաթեթված գազեով դրեք այտուցված տարածքի վրա (կարճատև՝ մինչև 5 րոպե)։
- Ներքին ընդունում (զգուշությամբ) - 1 գդալ թուրմ օրը 2 անգամ (հակացուցված է ստամոքսահյուծով հիվանդների համար)։ Նպատակն է իմունիտետի ամրապնդումը։
Կարևոր․ Ժողովրդական միջոցները պետք է կիրառել միայն որպես օժանդակ թերապիա՝ բժշկի նշանակած դեղորայքի հետ միասին։
Կանխարգելում
- Հիգիենա - օգտագործել հիպոալերգեն օճառ (pH 5.5), խուսափել տաք ջրից և ագրեսիվ լվացող միջոցներից։
- Հագուստի ընտրություն - նախընտրել բամբակյա, լինե ֆաբրիկներ, խուսափել սինթետիկից և բրդից։
- Ջերմաստիճանի հսկողություն - պահպանել տան ջերմաստիճանը 20-22°C, խոնավությունը՝ 40-60%։
- Սննդակարգ - սահմանափակել ալերգեններ (նուշ, մեղր, ծովամթերք), ավելացնել օմեգա-3 ճարպաթթուներ (լինում, ձկնայուղ)։
- Սթրեսի կառավարում - յոգա, մեդիտացիա կամ հոբբի՝ կորտիզոլի մակարդակը նվազեցնելու համար։
- Պարբերական սնկային ստուգում - մաշկաբորբի կրկնվող դեպքերի դեպքում անցնել միկրոբիոլոգիական հետազոտություն (Candida, Malassezia).
Երբ դիմել բժշկի
Անհապաղ դիմիր բժշկի եթե՝
- Մաշկաբորբը ուղեկցվում է տենչով, գլխացավով կամ ջերմությամբ (վկայում է համակարգային բորբոքման մասին)։
- Ախտահար տարածքը տարածվում է արագ կամ հայտնաբերվում են մեղմոցներ (հերպեսի կամ էկզեմայի բարդացում)։
- Քորն ու ցանը չեն անցնում 7 օրվա ընթացքում տնային բուժումից հետո։
- Հայտնաբերվում են արյան կամ մուգ գույնի հյուծքներ (հնարավոր է վարակ կամ մելանոմա)։
Հաճախ տրվող հարցեր
Հարց 1․ Կարո՞ղ է կաղնու կեղևը օգտագործել երեխաների մաշկաբորբի դեպքում:
Երեխաների մոտ կաղնու կեղևը կարող է կիրառվել մինչև 3 տարեկանից, բայց միայն արտաքին (կոմպրեսներ, լոգանքներ) և նոսրացված ձևով (1 գդալ թուրմ 200 մլ ջրով)։ Պարտադիր է նախապես կատարել ալերգիական թեստ՝ կեղևի թուրմը քսելով մաշկի փոքր հատվածի (օրինակ՝ ձեռքի ներքին մաս)։ Եթե 24 ժամվա ընթացքում չկա կարմրություն կամ քոր՝ կարող եք օգտագործել։ Սակայն ատոպիկ դերմատիտի