գաստրիտի բուժումը երեխաների մոտ - բժշկական ուղեցույց
Ի՞նչ է գաստրիտի բուժումը երեխաների մոտ
Գաստրիտը ստամոքսի լորձաթաղանթի բորբոքումն է, որը երեխաների մոտ հաճախ պայմանավորված է սննդային սխալներով, հելիկոբակտեր ինֆեկցիայով (Helicobacter pylori) կամ երկարատև ստրեսով։ Երեխաների օրգանիզմում լորձաթաղանթի պաշտպանական մեխանիզմները դեռևս զարգացման փուլում են, ինչի պատճառով հեշտությամբ ենթարկվում են գրգռման։ Բուժումը ներառում է դիետիկ սնունդ, դեղորայքային թերապիա (հիմնականում պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորներ, անտացիդներ) և վարակիչ գործոնի դեպքում՝ հակաբիոտիկներ։ Համապատասխան մոտեցումը թույլ է տալիս վերականգնել լորձաթաղանթի ինտեգրիտետը և կանխել խրոնիկացման անցումը։
Հիմնական բնութագրերը
| Բնութագիր | Մանրամասներ |
|---|---|
| Հաճախականություն | Հանդիպում է 5-15% երեխաների մոտ, առավելապես 6-12 տարեկանների շրջանում |
| Հիմնական պատճառներ | H. pylori (70% դեպքեր), սուր սննդամթերքներ, անբարենպաստ էկոլոգիա, ստրես |
| Ախտորոշում | Ֆիբրոգաստրոդուոդենոսկոպիա (ՖԳԴՍ), շնչային թեստ H. pylori-ի համար, արյան և կղքի անալիզներ |
| Բարդություններ | Խոցային հիվանդություն (5-10% դեպքեր), արյունահոսություն, անեմիա |
| Բուժման տևողություն | Սուր գաստրիտ՝ 7-14 օր, խրոնիկ՝ 4-8 շաբաթ |
| Համաճարակաբանություն | Ռիսկի խմբում են սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաները (2,5 անգամ ավելի հաճախ) |
Ախտանիշներ
- Ցավ ստամոքսում՝ սուր կամ մատչելի բնույթ, հաճախ սննդի ընդունումից 1-2 ժամ անց
- Փսխում՝ կրկնվող, երբեմն արյունախառն (հեմատեմեզ) ծանր դեպքերում
- Ճիճվային ռեֆլյուկս՝ թթվային բով, առավելապես գիշերային ժամերին
- Փորլուծություն կամ փորկապություն՝ սննդամթերքների անբավարար մարսման պատճառով
- Ապետիտի կորուստ՝ կապված ցավային սինդրոմի և սննդի նկատմամբ տհաճ զգացողությունների հետ
- Թուլություն և գլխապտույտ՝ անեմիայի զարգացման դեպքում (արյան հեմոգլոբինի իջեցում)
- Օդափքություն և փքվածություն՝ գազերի կուտակում ստամոքս-աղիքային տրակտում
- Լեզվի վրա սպիտակ պատիճ՝ լորձաթաղանթի բորբոքումից ելնող նյութափոխանակային խանգարումների հետևանք
Բուժման մեթոդներ
- Դիետիկ սնունդ՝
- Առաջին 2-3 օրը՝ հյութեղեն սնունդ (հացահալվա, օվսենի, բրնձի ջուր)
- Հետագայում՝ եռած միս (հորթ, հնդկահավ), ջերմամշակված բանջարեղեն (գազար, կարտոֆիլ)
- Արգելվում է՝ թթվային հյութեր (նարնջի, լիմոնի), սուր, տապակած, գազավորված խմիչքներ
- Դեղորայքային թերապիա՝
- Պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորներ (Օմեպրազոլ՝ 1 մգ/կգ քաշ, 1 անգամ օրական)
- Անտացիդներ (Ալմագել՝ 5 մլ 3 անգամ օրական, սննդից 30 րոպե հետո)
- Հակաբիոտիկներ (H. pylori-ի դեպքում՝ Ամոքսիցիլին + Կլարիթրոմիցին 7-14 օր)
- Սպազմոլիտիկներ (Դրոտավերին՝ 20 մգ 2 անգամ օրական ցավի դեպքում)
- Ֆիզիոթերապիա՝ էլեկտրոֆորեզ նովոկաինով (ցավի սինդրոմի դեպքում), մագնիսաթերապիա
- Ջրաբուժություն՝ հանքային ջրեր («Բորժոմի», «Եսենտուկի №4»)՝ 100 մլ 3 անգամ օրական, տաքացված
- Ժողովրդական միջոցներ՝
- Կարտոֆիլի հյութ՝ 50 մլ 2 անգամ օրական (հակաբորբոքային ազդեցություն)
- Ձիթապտղի յուղ՝ 1 դեզերտային գդալ առավոտյան (լորձաթաղանթի վերականգնում)
- Կամոմիլի թեյ՝ 1 բաժակ գիշերը (հանգստացնող և հակասպազմային)
- Հոգեբանական աջակցություն՝ կոգնիտիվ-վարքային թերապիա ստրեսային գաստրիտի դեպքում
- Պրոբիոտիկներ՝ Լակտոբակտերիաներ (Lactobacillus rhamnosus GG)՝ միկրոբիոմի վերականգնման համար
Կանխարգելում
- Կերակրման ռեժիմ՝ 5-6 անգամ օրական, փոքր չափաբաժիններով, վերջին սնունդը՝ քնից 2 ժամ առաջ
- Սննդի որակ՝ բնական մթերքներ, նվազագույն քիմիական հավելումներ, տնային պատրաստվածություն
- Հիգիենա՝ ձեռքերի լվացում սննդից առաջ (H. pylori-ի փոխանցման կանխում)
- Ստրեսի կրճատում՝ դպրոցական բեռի նորմավորում, քնի տևողություն ≥9 ժամ
- Կանոնավոր բժշկական հսկողություն՝ տարեկան ՖԳԴՍ խրոնիկ գաստրիտով երեխաների համար
- Վիտամինային համալիրներ՝ վիտամին U (կապուստի հյութ) և B խմբի վիտամիններ լորձաթաղանթի համար
Երբ դիմել բժշկի
Անհապաղ դիմիր բժշկի եթե՝
- Փսխումն ուղեկցվում է արյունով կամ սև գույնի զանգվածներով (մելենա)
- Երեխան գանգատվում է սուր, դաշույնի նման ցավից (խոցի կասկած)
- Ապատիա, թուլություն և գունատություն զարգանում են 1-2 օրվա ընթացքում (անեմիայի նշան)
- Մարմնի ջերմաստիճանը բարձր է 38°C-ից և ուղեկցվում է փորացավով (պերիտոնիտի ռիսկ)
Հաճախ տրվող հարցեր
1. Ինչպե՞ս տարբերակել գաստրիտը սննդային թունավորումից
Գաստրիտի դեպքում ցավը տեղակայված է ստամոքսի շրջանում (էպիգաստրիում) և կապված է սննդի ընդունման հետ, իսկ թունավորման ժամանակ առկա է փորլուծություն, տենեզմներ (ցավոտ լուծ) և ընդհանուր թունավորում (գլխացավ, տենդ)։ Գաստրիտը սովորաբար չի ուղեկցվում բարձր ջերմությամբ (բացառությամբ էրոզիվ ձևի)։ Ախտորոշումը հստակեցնելու համար անհրաժեշտ է ՖԳԴՍ կամ շնչային թեստ։
2. Կարո՞ղ է գաստրիտը անցնել ինքնուրույն՝ առանց բուժման
Սուր գաստրիտի թեթև ձևերը (օրինակ՝ սննդային սխալներից հետո) կարող են ինքնուրույն ռեգրեսվել 3-5 օրվա ընթացքում՝ դիետայի պայմաններում։ Սակայն H. pylori-ով պայմանավորված կամ խրոնիկ գաստ